Pelaksanaan undang-undang adat mengikut Undang-Undang Melaka dalam Sulalatus Salatin - Razak, Salihahs (2017)
Penyelidikan ini bertujuan mengkaji pelaksanaan undang-undang adat mengikut Undang-Undang Melaka dalam Sulalatus Salatin. Kajian ini bertitik tolak dari pandangan sarjana yang memperakukan bahawa undang-undang adat yang diperuntukkan dalam kerajaan Melayu Melaka dilaksanakan. Namun, wujud percanggahan pandangan apabila terdapat beberapa sarjana menganggap bahawa undang-undang tersebut hanyalah sebuah risalah apabila peraturannya dikesampingkan. Selain itu, fasal dalam Undang-Undang Melaka yang melibatkan aspek adat, hukum adat dan hukum Islam saling bercampur dan tidak dibuat pembahagian. Oleh itu, kajian ini didasarkan pada tiga objektif utama, iaitu mengkategorikan pelaksanaan undang-undang adat mengikut Undang-Undang Melaka dalam Sulalatus Salatin, menganalisis pelaksanaan undang-undang adat berdasarkan adat yang sebenarnya adat, adat yang diadatkan dan adat yang teradat serta menilai pelaksanaan undang-undang adat mengikut Undang-Undang Melaka dalam Sulalatus Salatin. Bagi mencapai objektif tersebut, fasal dalam Undang-Undang Melaka dirujuk untuk meneliti pelaksanaan undang-undang adat dalam Sulalatus Salatin. Terdapat dua kaedah yang digunakan, iaitu Kategori Adat (2015) yang dirumuskan dari konsep undang-undang adat untuk mengkategorikan dan menganalisis data serta Teori Politik al-Farabi dan Masyarakat Melayu (1991) bertujuan menguatkan hujah dan data kajian. Berdasarkan kajian yang dijalankan, pelaksanaan undang-undang adat dalam kategori adat yang sebenarnya adat adalah melibatkan peruntukan hukuman yang seiring dengan hukum Islam berlandaskan ketetapan al-Quran mahupun Hadis. Pelaksanaan undang-undang adat dalam kategori adat yang diadatkan pula merupakan peraturan mahupun pra syarat yang perlu dipatuhi oleh setiap kelompok masyarakat Melayu tradisi. Manakala, pelaksanaan undang-undang adat dalam kategori adat yang teradat melibatkan peruntukan hukuman yang ditetapkan oleh pemerintah dengan mengikut ketetapan hukum adat. Hasil penilaian terhadap pelaksanaan undang-undang adat tersebut menunjukkan bahawa bukan semua undang-undang adat dilaksanakan, terutamanya dalam kategori adat yang sebenarnya adat dan adat yang teradat dengan mengemukakan beberapa faktor penghalang. Justeru, dengan analisis dan penilaian tersebut, kajian ini diharap dapat menyumbang hasil dapatan yang baharu terutama dalam pengkajian berhubung dengan sastera undang-undang dan historiografi Melayu tradisional sebagai rujukan terhadap pelaksanaan undang-undang Melayu moden.